خیابان چهارباغ، روایت دونالد ویلبر
27 مرداد 1403
فهرست مطالب
موقعیت خیابان چهارباغ
خیابان چهارباغ، خیابانی عریض و دارای هندسه اقلیدسی است. در بدنه خیابان چهارباغ سردر باغهای صفوی قرار داشت و چون در خارج شهر (صفوی) بود حالت یک تفرجگاه را داشت. خیابانِ چهارباغ از قسمت شمال غربی اراضی سلطنتی (کاخ جهاننما) شروع پس از گذشتن از 33پل به باغ هزارجریب منتهی میشود.
بنا برگفته دونالد ویلبر خیابان چهارباغ دارای 60 یارد عرض بوده که در اطراف آن هشت ردیف تبریزی و چنار غرس کردهاند، در میان درختان باغچههای یاس و گل سرخ وجود داشت. خیابانِ چهارباغ دارای پنج نهر بود، اطراف عریضترین نهر که در وسط قرار داشت با سنگ تراشیده زینت داده بودند.
مقطع شماتیک از خیابان چهارباغ بر اساس کتاب «باغهای ایران و کوشکهای آن» دونالد ویلبر- افزوده گرافیکی از متنآویس
جداره خیابان
باغهای اطراف خیابان چهارباغ و عمارتهای داخل آنها نمود دیگری از جلوه و شکوه این خیابان بود. عمارتهای بدنه این خیابان به صورت بناهای دو طبقه با ساختاری سه قسمتی و قرینۀ هم در دو سوی خیابان چهارباغ طراحی شده بودند و در طبقه همکف راهی از میان عمارت به درون باغ گشوده میشد و طبقه دوم ایوانهایی رو به خیابان داشت.
عمارتهای ورودی متقارن در بدنه چهارباغ، حکاکی سفرنامه براون
باغهای دیگری با اسامی ذیل یکی پس از دیگری احداث گردید: باغ هشت گوش و باغ بلبل (هشت بهشت) و باغ توت و باغ انگور و باغ زرشک. هر یک از این باغها دارای کوشک و یک ساختمان کوچک بود (آنها را بالای سر در باغ میساختند)، چون دیوارها مشبک بود عابران میتوانستند داخل باغ را ببینند.
باغ زرشک، اصفهان (JulesLaurens, 1848,) ماخذ: Beaux-arts de Paris, l'ecole
nationale superieure
در سمت غرب چهارباغ، در نقطهای که اسد آباد نامیده میشود باغی بود که کوشک آن را به سبک چهلستون ساخته بودند. تابلوهایی که از منظره پذیرایی از نمایندگان خارجی در این باغ، طرح شده جزئیات اسبها و شیرهایی که به نمایش گذاشته بودند نیز دیده میشود و با وصفی که از جشنهای عالیقاپو شده تطبیق مینماید. این تابلوها متعلق به قبل از سال ۱۷۰۰ هستند.
باغ اسد آباد ترسیم از کمپفر-منبع باغهای ایران و کوشکهای آن
سعادت آباد
ناحیه سعادت آباد در سمت جنوب شرقی سیوسهپل قرار داشت. مهمترین ساختمانهای این باغ، «آیینهخانه (تالار آیینه)»؛ «کاخ هفتدست» و «عمارت نمکدان» بود. پل باریکی (پل جویی) این منطقه را به اصفهان وصل میکرد. «آیینهخانه» در سمت مشرق «هفتدست» و «عمارت نمکدان عمارت مُثَمَّن» در پشت «آیینهخانه» و در جنوب آن قرار داشت.
تصویر باغ سعادت آباد- افزوده گرافیکی از متنآویس
سر بالایی خیابان چهارباغ تا باغ هزارجریب ادامه داشت. ساخت باغ هزارجریب در اواسط قرن 17 میلادی و دوره قاجار است. باغ هزارجریب را در12 طبقه تراس بندی کردهاند. بلندترین تراس در سمت جنوب اصفهان و در دامنه کوه صفه قرار دارد (جنوب در بالا قرار دارد).
برای مطالعه بیشتر:
- زهرا اهری، (1385). خیابان چهار باغ اصفهان، مفهومی نو از فضای شهری، فصلنامه گلستان هنر، 2(3)، 48
- Wilber, D. N. (1994). Persian gardens & garden pavilions. Tuttle Publishing.
`
},
{
دسترسی سریع
اعلام
یادداشتهای پیشنهادی
باغهای قرون وسطی
در قرون وسطی، باغها و فضاهای سبز به طور قابل توجهی تغییر شکل دادند. در ابتدا، باغها به مکانی برای تأمین نیازهای غذایی و دارویی تبدیل شده بودند، اما با گذشت زمان، به خصوص در صومعهها، این فضاها تبدیل به مکانهایی معنوی و مقدس شدند.
04 بهمن 1403
مشاهده بیشتر
جان جهان در آیین زرتشت
برخلاف بسیاری از ادیان، در آیین زرتشت، «گیتی» یا جهان مادی، در مقابل «مینو» یا جهان معنوی قرار نمیگیرد. طبیعت مادی، نه تنها پست و دونمایه یا گناهآلود نیست، (جنیدی،1389) بلکه به مثابه پیکرهای از تمامی موجودات ادراک میشود که جان مقدس جهان در آن جاری است و هر یک...
10 شهریور 1403
مشاهده بیشتر
ویلا هادریان
نینا میرمحمدی- الهه وثوقی (بازنویسی)
ویلا هادریان با طراحی منحصر بهفرد خود در نزدیکی تیولی ایتالیا، نه تنها نمونهای برجسته از معماری روم باستان است، بلکه ارتباطی هماهنگ با طبیعت و منظر اطراف خود برقرار کرده است. این تحلیل معماری منظر ویلا هادریان به بررسی روابط پیچیده میان فضاهای ساختهشده و محیط طبیعی پیرامون آن...
03 اردیبهشت 1404
مشاهده بیشتر